Η συνταγή της αποτυχίας

Αγνοια του αντικειμένου, νεο-πλουτίστικη λογική, πλαισίωση από κατ' επάγγελμα γλείφτες, πανάκριβες μεταγραφές, κανένα σχέδιο βασισμένο σε δημοσιογραφική λογική, εξαρτήσεις, ωραίο αμπαλάζ σε κενό από δώρο κουτί. Η συνταγή του «Ελεύθερου Τύπου» κάλλιστα μπορεί να διδάσκεται σε σχολές δημοσιογραφίας ως παράδειγμα προς αποφυγή.
Και όμως, όλα άρχισαν υπό τις καλύτερες των προϋποθέσεων. Νέοι ιδιοκτήτες με πολλά λεφτά, φιλοδοξίες και όνειρα, ένας ισχυρός και αναγνωρίσιμος τίτλος, αίγλη από τον αέρα του 2004. Η μακιαβελική προτροπή να απομακρύνεις από το περιβάλλον σου όποιον σου μιλάει μόνο με καλά λόγια, δεν περιλαμβανόταν στις συμβουλές επικοινωνιακών στελεχών που πάντα αρεσκόταν να χρησιμοποιεί η κυρία Αγγελοπούλου.
Στους Τράχωνες αρχικά και στο Μαρούσι στη συνέχεια, έγινε προσπάθεια να εφαρμοστεί η - κατά Γιάννα - πετυχημένη συνταγή του 2004. Ενα ολόκληρο επιτελείο συνεργατών, είτε της βασικής επικοινωνιακής ομάδας των Ολυμπιακών, είτε από το pay rol που τότε γέμιζε ατέλειωτες λίστες, μεταφέρθηκε στα δημοσιογραφικά γραφεία για να βγάλει εφημερίδα.
Πέντε διευθυντές σε τρία χρόνια πέρασαν από την ηγεσία του «Ελεύθερου Τύπου». Οι περισσότεροι έφτασαν σε σημείο σύγκρουσης είτε με τους συμβούλους της Γιάννας, «άτυπο διευθυντήριο» τους χαρακτήριζαν, είτε με τον τότε art director της εφημερίδας που ήθελε να επιβάλλει τους δικούς του κανόνες οι οποίοι δεν ταίριαζαν με των διευθυντών.
Οι σύμβουλοι της κυρίας απέτυχαν παταγωδώς και αυτό δεν χρειάζεται πλέον αποδείξεις. Ο art director πέτυχε απολύτως, παρουσιάζοντας ένα νέο, όμορφο, σύγχρονο και πρωτοποριακό προϊόν που απέσπασε διεθνή βραβεία. Αποχώρησε και αυτός πριν από μερικούς μήνες, έπειτα από την ανάληψη διευθυντικών καθηκόντων από τον κ. Σεραφείμ Κοτρώτσο.
Η εικόνα της εφημερίδας ήταν πραγματικά καλή. Το περιεχόμενο όμως όχι. Είτε άναρχο, είτε αδόκιμο, είτε παλιακό σε νέο περιτύλιγμα. Ενώ ήθελες να την αγοράσεις για το στήσιμο και τις φωτογραφίες της, απογοητευόσουν από το γράψιμο, τη λογική, ακόμα και τις απόψεις που εκφράζονταν, αλλά και τη σταχυολόγηση της δημοσιογραφίας.
Στην προσπάθεια εμπλουτισμού της εφημερίδας με ένθετα περιοδικά, που αποτελούν την κορυφή στις αναγνωσιμότητες αλλά και εξίσου κορυφαίο προϊόν προσέκλυσης υψηλού κόστους διαφήμισης, η Γιάννα και οι σύμβουλοί της, αποφάσισαν να κάνουν συμφωνίες με τον εκδότη Πέτρο Κωστόπουλο, ο οποίος ετοίμασε το ET Weekly και πρόσφατα, «ένθεσε» το Esquire. Αποτέλεσμα: ένα καχέκτυπο του Down Town κυκλοφορούσε κάθε Κυριακή με την εφημερίδα, μέσα μάλιστα σε μια συντηρητική εφημερίδα που σίγουρα είχε βαρεθεί ή αδιαφορούσε να διαβάζει life style θέματα για τη ζωή της Αγγελικής Δαλιάνη και του Χρήστου Λούλη, ή τουλάχιστον, μπορούσε ανάλογα ρεπορτάζ να βρει και αλλού. Οσο για το Esquire, τα 50.000 ευρώ που έδιναν κάθε μήνα στον Πέτρο Κωστόπουλο, αποτελούσαν σανίδα σωτηρίας για ένα περιοδικό το οποίο στα περίπτερα δεν κατάφερνε συχνά να ξεπεράσει τις 10.000 πωλήσεις πανελλαδικά. Την ίδια ώρα, επιτεύχθηκαν συμφωνίες με τους κ.κ. Μαμαλάκη και Πανόπουλο, ύψους αρκετών χιλιάδων ευρώ, προκειμένου να δημιουργηθούν έντυπα για την Κουζίνα και τα Ζώδια, την ώρα που αμφότερων την τέχνη, μπορούσε κανείς να τη βρει δωρεάν στο διαδίκτυο.
Παρόλα τα εκατομμύρια που ξοδεύτηκαν, παρόλες τις προσπάθειες και την εφαρμογή των καλοπληρωμένων συμβουλών, η κυκλοφοριακή άνοδος και τα μεγάλα έσοδα δεν έρχονταν. Γιατί; Διότι εφαρμόζονταν ακριβώς αυτές οι καλοπληρωμένες συμβουλές, από ανθρώπους που ούτε ελληνική εμπειρία είχαν στις εκδόσεις, ούτε διεθνείς παραστάσεις φρόντισαν είτε να αποκτήσουν είτε να εφαρμόσουν...
Αποτέλεσμα: η εφημερίδα με βάση την εικόνα της απευθυνόταν σε ένα νεανικό, φρέσκο κοινό, με θεματολογία και γραφή όμως, που μόνο συνταξιούχο 70άρη θα μπορούσε να συγκινήσει. Η «πετυχημένη συνταγή» του 2004, απέτυχε πλήρως. Ισως γιατί ουδέποτε ήταν πετυχημένη.
Το περίφημο γραφείο Τύπου των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, ουδέποτε επέδειξε επιτυχίες. Ο διεθνής Τύπος μας καθύβριζε ως την τελετή έναρξης - και μετά συνέχισε με αφορμή την υπόθεση Κεντέρη - Θάνου. Ο ελληνικός Τύπος βέβαια, σιωπούσε: τα Pay rol είχαν γεμίσει από δημοσιογράφους αλλά, δυστυχώς, και διευθυντές εφημερίδων. Απέμειναν τα δισεκατομμύρια ευρώ που κόστισε η Ολυμπιάδα, ένα αξεπέραστο ταλέντο που άκουγε στο όνομα Δημήτρης Παπαϊωάννου και το περίφημο ελληνικό φιλότιμο που έσωσε τους Αγώνες το 2004.
Ακόμα και στο τέλος όμως, έλειπε το στυλ. Ο «Ελεύθερος Τύπος» έβαλε λουκέτο, δίχως την επίδειξη ίχνους τακτ και ανθρωπιάς. Οποια και αν είναι τα σχέδια του ζεύγους Αγγελόπουλου για το μέλλον, το παρόν τούς στιγμάτισε. Κάθε καράβι που ναυαγεί, είθισται ο καπετάνιος να το εγκαταλείπει τελευταίος. Οχι να πνίγει πρώτα όλο το πλήρωμα...

Η γυναίκα που ήθελε να γίνει Πρόεδρος...

Από τα έδρανα της Βουλής, στις επάλξεις των εκδόσεων. Από το 2004, σε μια λιποθυμία εντός Πατριαρχείου. Οι φιλοδοξίες της Γιάννας Αγγελοπούλου ποτέ δεν είχαν οροφή. Η είσοδός της στον χώρο του Τύπου ήταν η φυσική συνέχεια της λάμψης και του προφίλ που χτίστηκε από την επιτυχία των Ολυμπιακών Αγώνων, με απώτερο στόχο κάτι ακόμη πιο λαμπερό και ουσιαστικό: την Προεδρία της Δημοκρατίας, την Πρωθυπουργία, πάντως κάτι περισσότερο από μια ταπεινή βουλευτική έδρα που είχε κερδίσει ως απλή Δασκαλάκη.
Η λεζάντα ήταν εύκολη υπόθεση: τα εκατομμύρια του Θόδωρου Αγγελόπουλου προεξοφλούσαν μακράς διάρκειας παρουσία και αντοχή, σε μια ούτως ή άλλως ζημιογόνο «δουλειά», αυτή του εκδότη. Η συνταγή μεταφέρθηκε απ' ευθείας από το 2004. Ποιος είπε όμως ότι όποιος είναι καλός λομπίστας ή διαχειριστής των κρατικών κονδυλίων, θα γίνει απαραίτητα και καλός διευθυντής - εκδότης;
Ο μοναδικός νεωτερισμός που έφερε η τρίχρονη παρουσία της στον ελληνικό Τύπο, ήταν ο προχωρημένος και σύγχρονος σχεδιασμός του φύλλου. Α, και η επιτομή ασέβειας προς το παρελθόν, όταν στις 23 Μαϊου 2007, αποφάσισε ότι η αρίθμηση μιας εφημερίδας που εκδόθηκε το 1983, θα άρχιζε από το «μηδέν».
Ο σχεδιασμός σύντομα εγκαταλείφθηκε και ποτέ δεν ακολουθήθηκε από αλλαγή και στο στυλ γραφής, ρεπορτάζ και παρουσίασης - ανάδειξης - φιλοσοφίας των θεμάτων. Ολα υπό το βάρος εσωτερικών ερίδων, αλλά και διαγκωνισμού στελεχών και φιλοδοξιών για το πώς θα υπηρετηθεί μια «πολιτική γραμμή» που βόλευε αμφότερους, εκδότρια και δημοσιογράφους: τη μεν για τις φιλοδοξίες της, τους δε για το ευ ζην που πάντα φιλοδωρεί η εκάστοτε εξουσία.
Ωσπου έφτασε το τέλος. Το φιλότιμο και ερωτευμένο πουγκί στέρεψε, υπόγειες συμφωνίες ενδέχεται να βρήκαν ανταπόκριση και οι τίτλοι έγραψαν «the end». Οχι και happy.
Πεντακόσιοι εργαζόμενοι στον δρόμο, η μεγαλύτερη κρίση του ελληνικού Τύπου παρούσα και για την αντιγραφή... Γιάννα Αγγελοπούλου. Από την κορυφή του 2004, στη χαράδρα της κρίσης και της (απ)ανθρωπιάς να αφήνεις 500 οικογένειες δίχως δουλειά, διακόπτοντας τα ταπεινά όνειρα των περισσότερων - και όχι των golden boys.
Πάνω σε ένα φθαρμένο Gucci, μέσα σε μια παλιακιά Luis Vuitton και με τη μουντζούρα ενός μισοσβησμένου Cohiba, ο «Ελεύθερος Τύπος» έκλεισε και η λαμπερή «σιδηρά Κυρία» έγινε μια κακομούτσουνη Θάτσερ, δίχως όμως τις προοπτικές της αγγλίδας τέως πολιτικού. Ή μάλλον μόνο με τη λέξη τέως...

Και διηγώντας τα να κλαις...

Ο Juan Antonio Giner, επικεφαλής της INNOVATION, ήταν ο υπεύθυνος για τον ανασχεδιασμό του «Ελεύθερου Τύπου», ο οποίος σήμερα Δευτέρα, ανακοινώθηκε ότι κλείνει μετά από απόφαση των ιδιοκτητών του, Θόδωρου και Γιάννας Αγγελοπούλου. Ο Ισπανός δημιουργός πληροφορήθηκε την εξέλιξη, δήλωσε ότι ήταν «αναμενόμενη» και έγραψε ένα αποκαλυπτικό σχόλιο στο σάιτ του www.innovationsinnewspapers.com:

(Η μετάφραση από το mediablog.gr):

«Όπως σε κάθε ελληνική τραγωδία, οι επαγγελματικές μας προσπάθειες δεν ήταν αρκετές για μια αγορά, όπου κυριαρχούν η πολιτική, οι πολιτικοί και οι συνδεδεμένοι με την πολιτική εκδότες και δημοσιογράφοι. Μας είπαν ότι η νέα εφημερίδα θα είναι ανεξάρτητη. Το εκδοτικό και γραφιστικό μοντέλο έγινε άμεσα ένα υπόδειγμα μοντερνισμού και κέρδισε πολλά ευρωπαϊκά και παγκόσμια βραβεία σχεδιασμού. Οι έρευνες έδειξαν ότι οι νέοι αναγνώστες, οι γυναίκες και οι διαφημιστές, αγάπησαν το ET2 (ένθετο της εφημερίδας) που περιελάμβανε lifestyle ειδήσεις και ιστορίες. Όμως, το πρώτο μέρος της εφημερίδας ήταν πάντα βαρύ και βαρετό με άφθονες καθημερινές πολιτικές ειδήσεις.
Η εφημερίδα είχε υπερβολικά πολλούς αρχισυντάκτες, συμπεριλαμβανομένου και του Λάμπρου Σμαϊλη, έμπιστου φίλου μας κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας, που παραιτήθηκε μόλις λίγες ημέρες μετά την έναρξη. Ο Λάμπρος είχε δίκιο: η εφημερίδα δεν θα κατάφερνε να σπάσει το παραδοσιακό ελληνικό μοντέλο πολιτικών ειδήσεων. Αυτός και άλλα γενναία αρχισυντάκτες και ρεπόρτερ δεν θα μπορούσαν να τα βγάλουν πέρα με τη συνεχή παρέμβαση των δύο δημοσιογραφικά άσχετων και ανίκανων πολιτικών συμβούλων που αποπροσανατόλιζαν την εκδότρια. Ετσι, ύστερα από μια επένδυση εκατομμυρίων ευρώ, η εφημερίδα χάθηκε. Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι τόσα πολλά χρήματα μπόρεσαν να επενδυθούν και να διαχειριστούν τόσο λάθος. Είπαμε από την αρχή ότι ο ET δεν έπρεπε να γίνει ένα πολιτικό project, αλλά ένα δημοσιογραφικό project με ανεξαρτησία και αξιοπιστία. Αυτή η συμβουλή έπεσε σε ώτα μη ακουόντων. Ασκούσαμε πίεση για αξιόπιστη ποιοτική δημοσιογραφία ,αλλά o λήθαργος των συντακτών πολιτικά καθοδηγούμενων αρχισυντακτών, οδήγησε στην εξαφάνιση ενός εντύπου με ένα μεγάλο concept και εκπληκτικό σχεδιασμό. Η Ελλάδα ωστόσο χρειάζεται ακόμη μια ανεξάρτητη, μοντέρνα εφημερίδα που να διοικείται από επαγγελματίες. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ! Ο ET ξεκίνησε με αυτή την αποστολή, αλλά κατέληξε όπως και οι παλιές εφημερίδες στη χώρα αυτή: αναξιόπιστη, χωρίς αναγνώστες, χωρίς διαφημιζόμενους και χωρίς χρήματα. Όπως φαντάζεστε, εμείς και πολλοί από τους φίλους μας στον ET είναι πολύ λυπημένοι. Και να είστε σίγουροι: αυτό δεν είναι άλλο ένα θύμα της λεγόμενης κρίσης του τύπου. Αν υπάρχει μια αγορά που χρειάζεται μια καλή, επαγγελματική, κερδοφόρα και ανεξάρτητη εφημερίδα αυτή είναι η Αθήνα».